Vorig jaar werden bijna 6.600 wagens uit het verkeer gehaald omwille van een te hoge roetuitstoot. Dat blijkt uit cijfers van de keuringscentra die Vlaams Parlementslid Sofie Mertens (CD&V) opvroeg. Welke wagens worden vooral getroffen? En wat kun je doen om toch met je diesel te blijven rijden? Garagist Johnny Lepage legt uit. “Met deze simpele test weet je meteen of je roetfilter nog kans op slagen heeft.”
Nu auto’s in Vlaanderen minder vaak naar de keuring moeten, daalt ook het aantal keuringen. Vorig jaar waren dat er zo’n 285.000, bijna 8 procent minder dan een jaar eerder. Toch haalde de keuring nooit zoveel voertuigen uit het verkeer. In 2025 kregen bijna 61.500 voertuigen een rood keuringsbewijs, wat zoveel betekent als een “verbod tot het verkeer”. Dat blijkt uit cijfers die Vlaams Parlementslid Sofie Mertens (CD&V) opvroeg.
Roetfilter boosdoener
De grote boosdoener? De roetfilter. Sinds de zomer van 2022 moeten alle dieselwagens met een motor met euronorm 5A of jonger op de autokeuring verplicht aan de deeltjestellertest. Die milieutest is voor dieselwagens de eerste horde tijdens de keuring. Via de uitlaat wordt het aantal roetdeeltjes gemeten.
Vergeet de oude methode waarbij de keurmeester plankgas gaf tot er een zwarte wolk uit de brullende motor ontsnapte. Nu meet een sonde of de roetfilter nog microscopisch kleine deeltjes tegenhoudt terwijl de auto rustig stationair draait. Een goed werkende filter houdt 95 tot 99 procent van het fijnstof tegen, een defecte filter nagenoeg niets.
Stoot je dieselwagen tussen de 250.000 en 1 miljoen roetdeeltjes per kubieke centimeter uit, dan is dat het signaal dat de filter begint te slijten of vervuild is. Je krijgt dan een waarschuwing op je groene kaart, maar een herkeuring is niet nodig.
Dat is wel het geval als er meer dan 1 miljoen deeltjes worden gemeten, zegt Mertens. “Dan is de roetfilter kapot of zelfs illegaal verwijderd.Als eigenaar krijg je drie maanden de tijd om het probleem op te lossen. In 2025 was dat het lot van ruim 48.500 personenwagens en lichte vrachtwagens.”
Strengere herkeuringsregels
Vanaf 1 juli 2024 zijn de regels bovendien nog aangescherpt om fraude en uitstelgedrag tegen te gaan. Wagens krijgen maximaal drie controlekansen binnen een periode van zes maanden. Slaagt de wagen bij de derde test nog niet voor de deeltjestest, dan volgt onherroepelijk een rood keuringsbewijs met de vermelding “Verboden tot het verkeer”. “In dat geval mag je alleen nog de kortste weg afleggen tussen je woonplaats, de garagist en het keuringscentrum voor een eventuele herkeuring.”
In de eerste negen maanden van vorig jaar kregen 4.938 voertuigen een rood keuringsattest met een verbod tot het verkeer omwille van een te hoge roetuitstoot. Dat zijn er gemiddeld 549 per maand. “Trek je die lijn door, dan werden er over heel 2025 bijna 6.600 wagens van de weg gehaald omwille van een te hoge roetuitstoot. In de goed twee jaar dat hiervoor rode kaarten worden gegeven, werden net geen 10.000 wagens ten minste tijdelijk van de weg gehaald.”
De grootste groep ‘slachtoffers’ bevindt zich bij de oudere diesels, voornamelijk gebouwd tussen 2009 en 2012. Deze wagens zijn technisch uitgerust met een roetfilter van de eerste generatie (Euro 5a). Die zijn nu vaak aan het einde van hun levenscyclus. Naarmate deze vloot veroudert, stijgt het aantal defecten exponentieel.
Inmiddels begint ook de vloot Euro 5b- en Euro 6-wagens – die aanvankelijk beter scoorden – kilometerstanden van 160.000 kilometer en meer te bereiken, waarbij roetfilters vaker versleten zijn.
“Heel wat automobilisten rijden rond met een roetfilter die verzadigd is door korte ritten”, zegt garagist Johnny Lepage (36) van Garage Lepage uit Herentals. “Een roetfilter reinigt zichzelf door roet te verbranden bij hoge temperaturen van doorgaans meer dan 600 graden. Bij korte ritten bereikt de motor die temperatuur niet.” Veel hangt ook af van je rijstijl: eigenlijk moet de motor regelmatig zo’n 20 à 30 minuten op de snelweg aan een constant hoog toerental van boven de 2.500 toeren draaien. “Wie zich overal netjes aan de zones 30 en 50 houdt en 120 rijdt op de snelweg, zien we hier als eerste met een kapotte roetfilter”, klinkt het bij een andere garagist, die anoniem wil blijven.
Tot 3.500 euro
En een kapotte filter, dat is een dure aangelegenheid: “De kostprijs van het herstellen of vervangen bedraagt gemiddeld al snel 1.500 tot 3.500 euro, afhankelijk van het merk en het type wagen”, zegt Lepage. Voor velen is dat financieel een zware dobber.
Bovendien is er ook na vervanging geen enkele garantie dat de wagen bij een volgende keuring niet opnieuw te veel roet uitstoot. “Neem nu deze wagen”, toont de depanneur-garagist. “Tien maanden geleden werd de roetfilter nog vervangen, en 4.000 kilometer later is er opnieuw een rode kaart. De oudere eigenaar rijdt er enkel mee naar de bakker en naar zijn vrouw in het rusthuis. Maar bijvoorbeeld ook als je roetrecyclageklep kapot is, heb je bij de volgende keuring opnieuw een probleem.”
“Mensen worden geconfronteerd met hoge kosten zonder zekerheid op resultaat. Dat voelt fundamenteel oneerlijk aan”, zegt parlementslid Sofie Mertens. De cijfers tonen het volgens haar aan: de strenge roetfiltertesten zetten een recordaantal gezinnen zonder auto. “Heel wat mensen zijn afhankelijk van hun wagen. Wie rijdt vooral met deze tien jaar oude diesels? Mensen die zich geen jongere, duurdere wagen kunnen veroorloven. Het gevolg? Ze doen hun tien- of elfjarige auto van de hand en schaffen zich een benzinewagen aan, of een nog oudere euronorm 4, want die valt niet onder de strenge roetfilterregels.”
De wet moet worden herbekeken, meent de politica. “Onze luchtkwaliteit is belangrijk, daar bestaat geen discussie over. Maar ik stel me toch vragen bij de omvang van deze maatregel. Die is niet in proportie. Dit is geen kwestie van veiligheid.”
Dit moet herbekeken worden, meent Mertens. “Hiermee zijn we in Vlaanderen strenger dan wat Europa oplegt. Wagens die hier worden afgekeurd, worden uitgevoerd naar Frankrijk, Spanje of andere Europese landen en rijden daar gewoon verder”, stelt Mertens. “Wat is dan de échte milieuwinst?”
Het zal volgens Mertens ook lang niet bij die 10.000 afgekeurde wagens blijven. “Ik verwacht dat de komende jaren minstens zo’n 200.000 auto’s worden getroffen. De volgende stap zal een verstrenging van de uitstoot (NOx) van benzinewagens worden. Daar wordt al volop aan gewerkt.”
Dit kan je eventueel zelf doen
Veel korte afstanden zijn sowieso nefast. Wat je voorts zelf kunt doen om problemen te vermijden? Alles begint bij een goed onderhoud, benadrukt garagist Lepage. “Liefst jaarlijks, dan zijn we er bij problemen tijdig bij en kunnen we eventueel nog een regeneratie uitvoeren – een soort zuivering van de filter.”
Verder is volgens hem het gebruik van het juiste type motorolie, specifiek voor jouw motor, cruciaal. “Wij voegen bij het onderhoud aan de brandstof ook een speciaal additief toe, wat het injectiesysteem reinigt en de verbranding ten goede komt.” Of zelf een busje dat je in de handel koopt in de tank kieperen helpt? “Dat zijn niet dezelfde producten als die wij garagisten gebruiken. Als je zoiets regelmatig toevoegt, kan het nuttig zijn. Maar het nog snel voor de keuring toevoegen is bij een verstopte of kapotte filter nutteloos, dan is het te laat.” Ook voor de test de motor nog goed warm rijden en gas blijven geven tot je de keuring binnen bent, levert volgens een andere garagist zelden een beter resultaat op.
Heb je een tweedehands diesel op het oog of vrees je de milieutest, dan heeft Lepage een goede tip. “De goedkoopste test kost je niks en doe je gewoon zelf: ga met je vinger door de koude (!) uitlaat. Ziet deze daarna zwart, dan zijn er zeker problemen en kan je jezelf de rit naar de keuring wellicht beter besparen.”
Keuringstoerisme naar Wallonië
De angst voor een afkeuring omwille van een slecht werkende roetfilter zorgt ondertussen voor een opmerkelijk fenomeen: keuringstoerisme naar Wallonië. Daar is deze test minder streng. In Wallonië moeten wagens pas vanaf Euro 5b (bouwjaar vanaf 2013) aan de roetdeeltjesteller. Daardoor trekken veel Vlamingen met hun oudere diesel naar Waalse keuringscentra.
Een Vlaming met een Euro 5a-diesel die in Vlaanderen zou worden afgekeurd, krijgt in een Waals keuringscentrum vaak nog gewoon een groene kaart, zonder dat zijn roetuitstoot daar zelfs maar wordt gemeten.
Waals minister van Mobiliteit François Desquesnes (Les Engagés) is die toevloed van Vlamingen die de wachttijden in de keuringscentra verhogen beu. Hij wil dringend overleg over een harmonisatie met Vlaams minister van Mobiliteit Annick De Ridder (N-VA), zo valt te horen.
Als het van CD&V afhangt, ligt de oplossing in een Vlaamse versoepeling. De partij blijft voor een eerlijkere en haalbare keuring pleiten.
Dit artikel werd initieel gepubliceerd in Het Laatste Nieuws.
Nieuws
Nieuwe handboogclub feestelijk geopend in Lommel
Met een symbolische knip door het lint heeft schepen van Sport Dirk Vanderhoydonks vanavond officieel de nieuwe handboogclub Archery Team Lommel (ATL) geopend. In aanwezigheid van schepen Sofie Mertens, voorzitter Eric Roosen en penningmeester Kim Baert werd de start van de club gevierd met leden, sympathisanten en genodigden uit de boogsportwereld.
Papieren dienstregeling bij haltes van De Lijn blijft behouden
De papieren dienstregeling bij bus- en tramhaltes blijft behouden. Na een experiment met een papierloze dienstregeling in Dendermonde blijkt dat het in Vlaanderen te vroeg is om van de tabel op papier af te stappen.
